Op de site van A.P. Geelhoed komen we een beoordeling tegen van het door hem zo genoemde marketing Christendom. Hier volgt mijn beoordeling van deze "brochure"
De titel laat al geen ruimte meer voor een eerlijke toetsing. Als Bill Hybels en Rick Warren (zij worden erboven genoemd) direct worden benoemd als vertegenwoordigers van “marketing” christendom, is het oordeel geveld voordat de rechtszaak is begonnen.
Vervolgens is het altijd makkelijk om een hokje te hebben, hier het hokje van de gemeente-groei-beweging, alsof kerken of voorgangers daarbij aangesloten zijn. Dat is een onjuiste suggestie. De gemeente groei beweging bestaat niet echt. Of heeft altijd al bestaan en is begonnen in Handelingen (of zelfs al daarvoor). In dit geval is het wel makkelijk om zodoende de naam van Schuler, die nog niet boven het artikel staat er wel in te vermelden. De mensen kennen hem (eenzijdig) via televisie en hebben dikwijls al een oordeel klaar. Dat deze mensen met elkaar in contact zijn geweest en van elkaar geleerd hebben is evident. Maar hier wordt het ogenschijnlijk gebruikt om een hokje te maken, waarin een oordeel past: “marketing christendom”
In hoofdstuk 2 is dat al een beetje gelukt. De drie mannen mogen nu wél samen worden genoemd: de aanpak van,,,,en dan gaat het snel: marketing is verkoopkunde (de ware christen gruwt al. Dat kán toch helemaal niet) Voor alle duidelijkheid: de kunst om een product te verkopen. De rest van de brochure hoeft al niet meer. En zal ook wel zelden worden gelezen. Hoogstens om bevestiging te vinden van het eigen reeds aanwezige standpunt, dat dan helemaal overeenkomt met het standpunt van de schrijver.
Het denken vanuit de klant (en niet vanuit God) de klant is koning (en niet de Here Jezus) de klant heeft altijd gelijk (en dus niet de Bijbel) en de klant moet terugkomen (geen tucht). Er is nog geen enkele broederlijke toetsing geweest, geen feit genoemd, maar de bijl ligt niet alleen aan de wortel van de boom: de boom ligt al voor eeuwig scheef! Deze manier van spreken hoef je alleen maar vol te houden op elke rechtgeaarde christen te doen gruwen. Een ongelovige wordt een potentiële klant en niet meer een verloren zondaar! Let wel: volgens de schrijver van deze brochure. Of Rick Warren en Bill Hybels worden gedreven door bewogenheid verloren zielen te redden is al lang niet meer aan de orde. Dit kan ook niet meer worden hersteld en wordt ook niet gepoogd in de rest van de brochure. Het oordeel is immers al klaar!
Een zorgvuldige en broederlijk toetsing van alle preken heeft dan ook al snel geleerd, dat de boodschap alleen positief, niet aanstootgevend en een verkoopactie is voor mensen, die er hun gemak van willen nemen. Er wordt zodoende een totaal vertekend beeld van de werkelijkheid neergezet.
Voor alle duidelijkheid: natuurlijk mag je kritisch kijken naar de werkwijze. En mag je die kritiek ook uiten, al zal dat eerst naar Hybels en Warren zelf moeten (is dat gebeurd? Ik betwijfel het ten zeerste) Maar dit is geen eerlijke kritiek. Dit is ver onder de gordel. Onwaardig.
Als dan in hoofdstuk 3 de termen van Warren, die bijna alle ontleend zijn aan de bijbel even worden omgezet in management termen (want dat bedoelde hij natuurlijk, weet de schrijven van deze brochure) weet de doorzettende lezer het al helemaal zeker: van Warren deugt niets. Nu wíst hij dat al zeker, want daarom leest hij deze brochure, maar het is dan wel fijn om daarin bevestigd te worden.
Dan komen er vraagpunten en punten van kritiek. Alsof die er nog niet geweest zijn. De bom is ontploft en nu vragen we aan de weggevaagde slachtoffers wat zij ervan vonden. Overigens tref ik dan geen vraagpunten aan, maar alleen maar een bijbelse verduidelijking, waarom marketing christendom niet kan. Ook dat wisten we al, al valt daar in alle eerlijkheid wel iets meer over te zeggen dan in deze paar woorden. Het is altijd een flauwe manier van discussiëren om mensen in een hokje te stoppen, waar ze niet in (willen) passen, een paar teksten voor te houden die ze ook wel kennen om zodoende je eigen gelijk te bewijzen. Uit de boeken van Rick Warren en Bill Hybels spreekt voor de eerlijke lezer een heel ander geluid. Wie alleen al de eerste zin van doelgericht leven leest (it’s not about you!!!) krijgt toch een voorzichtige indruk, dat Warren ook nog wel eens iets anders zegt dan wat de schrijver van deze brochure beweert. Ik ga zover te zeggen, dat het grotendeels onzin, erger nog: onwaarheid is. Roddel en oorblazerij! Ernstige zonden volgende bijbel.
OK, dan komt er een soort oud gereformeerd denken om de hoek. Mensen zoeken God niet en daar worden dan een paar teksten bijgehaald. Dat mensen, die uitgaan van de totale onmacht van de mens (stokken en blokken) nog verder gaan dan de 5 artikelen tegen de remonstranten moge duidelijk zijn. Dat God’s Woord ons spreekt over zoekt en gij zult vinden, over eenzame verloren mensen, die soms niet weten wat ze zoeken, maar ontwetend op zoek zijn naar de God, die wij in de Here Jezus gevonden mogen hebben en dus mogen prediken is een ander verhaal. Nee, Rick Warren is niet oud gereformeerd. En wil dat ook niet zijn!! Net zo min als ik dat zou willen zijn. Maar net als hij ben ik wel geroepen om het evangelie te prediken, verlossing voor verloren zielen. Om Jezus’ belofte waar te maken: want een ieder die zoekt die vindt.
In de brochure wordt duidelijk gemaakt, dat de bijbel niet zoeker vriendelijk is. Ik geloof dat Jezus dat wél was en Paulus ook. Geeft gij hen te eten zegt Jezus zelfs en Paulus begint altijd met complimenten, zelfs aan de mannen van Athene in Handelingen 17. Soms subtiel en soms heel direct komt het uiteindelijk wel aan op de waarheid die verkondigd moet worden. En dat doet Rick Warren zeker ook!! Ga eens luisteren, zou ik zeggen. Lees eens eerlijk zijn boeken. Natuurlijk staan er soms zaken in waarmee je het oneens kan zijn. En zelfs maakt hij (maken zij) fouten. Maar de eerlijkheid voor God en de bewogenheid voor verloren zielen komt je vanaf elke pagina en in bijna alle preken tegemoet.
Het is onwaar en onjuist, dat termen als hel en zonde worden weggeredeneerd. Of genegeerd. Op zoveel plaatsen kom je het tegen Dag 4 van doelgericht leven, blz. 37 Nederlandse uitgave: Hoewel het leven op aarde vele keuzes biedt, biedt de eeuwigheid er slechts twee, hemel of hel. De relatie die u op aarde met God hebt is bepalend voor de relatie die u in de eeuwigheid met Hem hebt. Blz. 44: uw leven is een beproeving U zult worden beproefd door…onoplosbare problemen onbeantwoorde gebeden, onterecht kritiek (dat klopt dus wel!!!) en zelfs zinloze tegenslagen en ellende….hoezo welvaartsevangelie: onjuist, oorblazerij, roddel of nog erger. Blz. 52 (om nog één vb. te noemen):
U vergist u zeer als u denkt dat Gods doel met uw leven materiele voorspoed is of succes zoals de wereld dat definieert. Leven in overvloed heeft niets te maken met materiele overvloed en trouw aan God biedt geen garantie voor een succesvolle carrière en zelfs niet voor een succesvolle bediening, Richt u nooit op tijdelijke tronen. Paulus was trouw, maar toch belandde hij in de gevangenis, Johannes de Doper was trouw, maar toch werd hij onthoofd. Miljoenen trouw mensen zijn als martelaar gestorven…alles kwijtgeraakt etc. etc.
Ik ga niet het hele boek citeren. Lees het zelf (voor de eerste keer?) maar eens echt en eerlijk. Of download de eerste vijf hoofdstukken bij Medema Ik ben er eigenlijk wel klaar mee, met deze brochure dan. Als het begin al zo oneerlijk, zo onwaar is, kan er verder ook niet veel goeds geschreven worden.
Er wordt in de rest van de brochure ook alleen maar doorgehamerd op dit zelf gecreëerde aambeeld.
In 6.2 wordt de conclusie getrokken: De alles dominerende marketing benadering werkt uiteindelijk geestelijk vernietigend. De marketing strategie leidt tot een vervorming van de boodschap. Een ‘bewuste nood’ prediking. Een ’alleen postief’ boodschap. Een ander gevolg is wereldgelijkvormigheid. Weer een ander negatief gevolg is het terugdringen van het onderwijs en de prediking van het woord van God. Het wordt weggedrongen uit de zondagdienst. Het krijgt een beperkte plaats in kleinere groepen (cursussen) of midweek diensten. De toerusting met het woord door leraren functioneert onvoldoende met als gevolg stagnerende geestelijke groei en het ontbreken van weerstand tegen "allerlei wind van leer" die op elke christen afkomt (Efeze 4:11-17)
Dit is echter een conclusie op grond van een foutief, oneerlijk en door de schrijver zelf opgeroepen beeld.
De brochure eindigt:
“In Nederland worden actief de methoden van Warren aangeprezen en uitgedragen. De voordelen worden breed uitgemeten. Waarschuwingen ben ik nog niet tegengekomen. Ik ben persoonlijk zeer geschrokken toen ik me in de zaak verdiepte. De beweging was inderdaad ook bij mij onder het radar door gevlogen. Terwijl ik de mentaliteit en methoden, zonder het te beseffen, al wel herhaaldelijk was tegen gekomen.
Pas op voor de bedwelmende verleiding van succes.
(Overigens, over succes gesproken. Voor zover ik het heb kunnen nagaan zijn alle leiders van de beweging inmiddels multimiljonair geworden, met name door de boekverkopen.) “
Het eindigt zoals het begonnen is: met de bijna lasterlijke suggestie, dat het Rick Warren alleen maar te doen zou zijn geweest om het binnenhalen van miljoenen dollars. Wie alleen het begin en het einde van deze brochure leest heeft het beeld van een handige, oneerlijk directeur, die onder valse voorwendsels het bedrijf kerk is binnengekomen om er zo veel mogelijk geld voor zichzelf uit te halen.
Voor mij betekent het dat ik kritiek in het geheel niet meer serieus kan nemen.
En dat is jammer, want er is wel degelijk een kritische toetsing nodig. Maar wel eerlijk!! Het is jammer, want de schrijver van deze brochure heeft op zijn site over veel zaken ook wel terechte kritiek, maar hij slaat door op vele vele fronten. Is het angst? Frustratie? Gewoon oneerlijkheid? Onwetendheid? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is, dat het onjuist is, onbijbels.
Gelukkig ben ik geen volgeling van Rick Warren, van welke persoon dan ook, want ik wil alleen volgeling zijn van Jezus Christus. Maar wel in dankbaarheid gebruik maken van de bedieningen die God geeft. In Rick Warren, in Bill Hybels, in Willem Ouweneel, in Fijnvandraat, in Luther, in Calvijn. Voor en van hen állen geldt: onderzoekt alle dingen en behoudt het goede.